سیستم های مخابرات و ICT

در ایران، ۱۴ سال پس از اختراع تلگراف یعنی در ۱۲۳۶ شمسی، اولین خط تلگراف بین تهران و چمن سلطانیه (نزدیک زنجان) نصب و راه‌اندازی شد و دو سال بعد به سمت زنجان و تبریز و جلفا امتداد یافت و به شبکه تلگراف روسیه پیوست و روزبه‌روز توسعه یافت. ایران در ۱۲۴۸ خورشیدی، به عضویت اتحادیه بین‌المللی تلگراف – که بعدها به اتحادیه بین‌المللی ارتباطات راه دور تغییر نام یافت، درآمد. از سال ۱۳۵۱ امور تلگراف و تلفن و بی‌سیم و همه تجهیزات مخابراتی وزارت پست و تلگراف و تلفن، با شرکت سهامی در هم ادغام شدند و سازمان جدیدی به نام شرکت مخابرات ایران پدید آمد که از آن تاریخ تا امروز به همین نام و تحت نظارت وزارت پست و تلگراف و تلفن فعالیت داشته است. شبکه‌ی مخابرات كشور در پايان سال ۹۲ شامل ۲۸/۴ ميليون مشترك تلفن ثابت، ۵۷ ميليون مشترك تلفن همراه، ضريب نفوذ ۳۷ درصد براي تلفن ثابت و ۷۴ درصد براي تلفن همراه، ۳/۸ ميليون پورت منصوبه ديتا ((ADSL 53 هزار روستاي داراي ارتباط و تحت پوشش تلفن همراه بودن كليه شهرهاي كشور بوده است. با توجه به حجم عظیم مشترکین در این بخش و پیش‌بینی افزایش تقاضا در سال‌های آینده به همراه پیشرفت‌های فناوری، آن را به یکی از زمینه‌های پرفعالیت تبدیل کرده است.

واژه‌ی ICT (Information and Communications Technology) درواقع بسط یافته شده عبارت فناوری اطلاعات (IT) است و این واژه در دهه ۱۹۷۰ میلادی برای اشاره به استفاده از فناوری کامپیوتر برای کار با اطلاعات ابداع‌شده است. این حوزه تمامی گونه‌های کامپیوتری اعم از سخت‌افزار و نرم‌افزار است که شبکه‌های ارتباطی کامپیوترها مومی کمترین سطح تا بزرگ‌ترین شبکه‌های خصوصی و عمومی را شامل می‌شود. در ICT تأکید اصلی بر نقش ارتباط یکپارچه و یکپارچگی مخابرات (خطوط تلفن و سیگنال‌های وایرلس) و کامپیوترها به‌اندازه‌ی نرم‌افزار سازمانی، میان‌افزار، تجهیزات ذخیره‌سازی داده و سیستم‌های صوتی و تصویری می‌باشد. ICT کاربران را توانا می‌سازد تا دسترسی، ذخیره‌سازی، ارسال و ویرایش اطلاعات و داده‌ها را داشته باشند مانند کامپیوترهای شخصی، تلویزیون‌های دیجیتال، ایمیل و روبات‌ها. به لطف پیشرفت‌های ICT در سال‌های اخیر، ظرفیت‌های ارتباطی زیادی در جامعه ایجادشده است به‌طور مثال مردم می‌توانند هم‌زمان با یکدیگر در کشورهای مختلف ارتباط برقرار کنند به‌طور مثال با استفاده از تکنولوژی‌هایی مانند پیام آنی (Instant Massage)، انتقال صحبت از طریق پروتکل اینترنت (VoIP) و ویدیو کنفرانس. به همین دلیل است که از ICT به‌عنوان ابزار اصلی برای تحقق واژه‌ی دهکده جهانی نام‌برده می‌شود.

حوزه‌ی ارتباطات و فناوری اطلاعات (ICT) در کشور ایران با پیشگامی مرکز تحقیقات مخابرات ایران در سال ۱۳۴۹ با همکاری کشور ژاپن پایه‌گذاری شد. خوشبختانه کشور ایران پیشرفت‌های خوبی را درزمینه ICT داشته است و برای توسعه‌ی مفاهیمی همچون تجارت الکترونیک، بانکداری الکترونیک، سلامت الکترونیک، شهر الکترونیک، بورس الکترونیک و دولت الکترونیک سرمایه‌گذاری وسیعی در بخش‌های مختلف دولت شده است. بااین‌حال طبق اعلام سایت ICT Development Index در سال ۲۰۱۵، کشور ایران در رتبه ۹۱ جهان در میان ۱۵۴ کشور تحت بررسی قرارگرفته است. همچنین باوجوداینکه در سال‌های اخیر رتبه ایران در این رتبه‌بندی افزایش داشته است اما فاصله زیادی با دیگر کشورهای منطقه به‌طور مثال بحرین رتبه ۲۷، قطر ۳۱ و امارت ۳۲ دارد. شرکت پالیز نیرو وظیفه خود می‌داند که با ارائه خدمات مختلف در این بخش در ارتقای سطح این حوزه سهیم باشد. دو عامل اصلی در توسعه این فناوری عبارت‌اند از:

  1. زیرساخت‌های ارتباطی و اطلاعاتی لازم
  2. بسترسازی علمی و فرهنگی لازم برای استفاده از ابزار ICT

البته پیشرفت در این زمینه و تحقق اهداف زمانی میسرمی شود که پیش‌نیازهایی همچون افزایش ضریب تلفن ثابت و همراه، گسترش خدمات میانی و افزایش تعداد رایانه‌های شخصی و کاربران اینترنتی، راه‌اندازی و توسعه پایگاه‌های اطلاعاتی فارسی و غیره، در کشور ایجادشده باشد.